از مهم ترین اقدامات زنبورداری در پاییز ساختن جمعیت حداکثری زمستان گذران و ورود به بهار آینده است. با رعایت چند نکته ی فنی زنبورداری در پاییز می توانیم جمعیت سالم و حداکثری را به سلامت از زمستان عبور دهیم. این اقدامات شامل بررسی ذخایر غذایی، تنظیم دریچه پرواز، تقویت کلنی با تغذیه مصنوعی، کنترل کنه و محافظت از کندوها در برابر سرما می‌شود.
کارهای زنبورداری در مهر ماه
- تغذیه زمستانی باید حداقل در این ماه پایان یافته باشد.
- تنها یک بار کندو را باز کرده و به سرعت وضعیت غذایی شان را بررسی نمایید و در شناسنامه ی زنبورداری شان بنویسید.
- در صورت شروع غارت سر کندو را گذاشته و از ادامه کار موقتا صرف نظر نموده، سوراخ های پرواز را تا حدود یک سانتی متر کوچک کنید.
- برای بررسی وضع داخلی کندو ها از هم اکنون تا فروردین ماه کندو ها را هر ۱۵ روز وزن نمائید.
- همیشه تعدادی شان برای موارد اضطراری ذخیره کنید.
- موم های تکه تکه و جمع آوری شده و همچنین موم های شان های سیاه را ذوب و تصفیه نمائید.
- روی قاب هارا با یک پارچه دو لای کتانی و مقداری روزنامه بپوشانید.
- کندو های جمعیت های ضعیف را تنگ کنید.
- کندو هارا برای زمستان گذرانی تمیز کنید ولی مواظب غارت باشید.
- تنها به مقدار لارو ها و تخم ها توجه داشته باشید.جمعیت و کیفیت زنبورداری در پاییز جمعیت قوی زنبور عسل در بهار را تضمین میکند.
- از اوایل شهریور تا پایان مهر ماه باید مراقب زنبور های خرمایی یا به قول زنبوردار ها ، زنبور های گاوی باشیم که شکارچیان بزرگ زنبور عسل هستند، میتوانند با شکار زنبور عسل به شدت به جمعیت کندو های زنبور عسل آسیب بزنند به طوری که زنبوردار متوجه نمی شود ولی میتوانند از تعداد زنبور های عسل کم کنند.
کارهای زنبورداری در آبان ماه
- در ایران مرکزی و غربی معمولا از نیمه دوم این ماه زنبور عسل خوشه زمستانی را تشکیل می دهند . و تا اوایل بهار داخل آن به زندگیشان ادامه میدهند.
- در شمال کشور زنبور ها خیلی از سال ها در زمستان به خوشه نمی روند و ملکه تخم ریزی اش را قطع نمی کند.
- هرگاه زنبور هارا در کنار آب در حال مکیدن دیدید معنایش این است که در کندو تخم و لارو وجود دارد و ملکه هنوز مشغول تخم ریزی است.
- عده ای از زنبوردارها کندو هایشان را در زمستان به جنوب ایران کوچ می دهند و از نتیجه اش راضی هستند.
- اگر موم هارا تا کنون تصفیه نکرده اید حتما این کار را فوری انجام دهید.
- مقدار محصول عسل کندو هارا محاسبه کرده و پر محصول ترین جمعیت های آن را بشناسید.
- ملکه ی جمعیت های نیش زن را در بهار و یا حالا پیش از آن که به خوه روند عوض کنید.
- از مطالعه کتاب های خوب زنبور داری غفلت نکنید.
- وزن کردن هر ۱۵ روز یک بار کندو ها از مهر ماه تا اول فروردین شما را از بعضی پیش آمد های غیر منتظره داخلی کندو ها می تواند آگاه نماید.
کارهای زنبورداری در آذر ماه
- در نقاط سردسیر کشور همه ی زنبورها در خوشه زمستانی زندگی می کنند. تنها روز هایی که گرمای هوا از ۸درجه بیشتر شود برای دفع مدفوع کندو را ترک می کنند.
- اولین برف در نیمه دوم همین ماه می بارد. فوری سوراخ های پرواز را پاک کنید.
- زنبور عسل شدید ترین سرما را تحمل میکنند ولی کوچک ترین جریان هوا (کوران) میتواند آن ها را تلف کند.
- از مطالعه کتاب های خوب زنبورداری غفلت نکنید.
- هفته ای یک بار (به ویژه در روز های آفتابی) به سوراخ های پرواز دقت کنید. در صورت مشاهده وضع غیر طبیعی شماره کندو را یادداشت نموده و در ساعات گرم یک روز آفتابی آن را به سرعت کنترل کنید.
زنبورداران باید با مدیریت صحیح و برنامه‌ریزی دقیق، زنبورستان خود را برای زمستان آماده کنند تا در بهار با کلنی‌های قوی و پرمحصول روبرو شوند. رعایت نکات مهم زنبورداری درپاییز و ساختن کلنی زنبورعسل قوی در پاییز و زمستان نوید تولید محصول خوب در سال آینده را می دهد.
برای مطالعه مهم ترین اقدامات زنبورداری در فصل بهار اینجا کلیک کنید.
کارهای زنبورداری در مهر و آبان (خلاصه)
اگر فقط یک فهرست کوتاه می‌خواهید، مهم‌ترین کارهای این دو ماه این‌هاست:
- تا پایان مهر: تغذیه‌ی زمستانی را تمام کنید تا زنبورها پیش از سرما فرصت ذخیره و سرپوش‌گذاری آن را داشته باشند.
- یک بازدید سریع: کندو را فقط یک بار و کوتاه باز کنید، ذخیره‌ی غذایی را بررسی و در شناسنامه‌ی کندو ثبت کنید.
- دریچه‌ی پرواز: در صورت شروع غارت، سوراخ پرواز را تا حدود یک سانتی‌متر کوچک کنید.
- وزن کردن کندو: از مهر تا فروردین هر ۱۵ روز یک بار کندوها را وزن کنید تا کمبود غذا را بدون باز کردن کندو تشخیص دهید.
- جمعیت‌های ضعیف: کندوی جمعیت‌های ضعیف را تنگ کنید و کندوها را برای زمستان تمیز کنید، با مراقبت از غارت.
- موم: موم‌های تکه‌تکه و شان‌های سیاه را ذوب و تصفیه کنید.
- ملکه: ملکه‌ی جمعیت‌های نیش‌زن را پیش از رفتن به خوشه عوض کنید.
- آبان: در ایران مرکزی و غربی معمولاً از نیمه‌ی دوم آبان خوشه‌ی زمستانی تشکیل می‌شود؛ از این به بعد کندو را کمتر باز کنید.
تغذیه‌ی زنبور عسل در پاییز
هدف تغذیه‌ی پاییزه این است که کلنی با ذخیره‌ی کافی و سرپوش‌خورده وارد زمستان شود. چند نکته‌ی اصلی:
- زمان: تغذیه باید تا پایان مهر تمام شود. شربتی که دیر و در هوای سرد داده شود، فرصت تغلیظ و سرپوش‌گذاری پیدا نمی‌کند و رطوبت کندو را بالا می‌برد.
- نوع خوراک: در پاییز معمولاً شربت غلیظ (نسبت بیشتر شکر به آب) داده می‌شود تا زنبورها راحت‌تر آن را ذخیره کنند. در زمستان به‌جای شربت از خوراک جامد استفاده می‌شود.
- روش دادن: خوراک را داخل کندو و ترجیحاً عصرها بگذارید و از ریختن شربت بیرون کندو پرهیز کنید تا غارت شروع نشود.
- کنترل مقدار: بعد از پایان تغذیه، با وزن کردن منظم کندو (هر ۱۵ روز) مطمئن شوید ذخیره تا بهار کافی است.
ادامه‌ی مراقبت‌ها در فصل سرما را در مقاله‌ی زنبورداری در زمستان بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار زنبورداری در پاییز
چرا ملکه در پاییز تخم‌ریزی نمی‌کند؟
با کم شدن شهد و گرده، کوتاه شدن روزها و سرد شدن هوا، تخم‌ریزی ملکه در پاییز به‌طور طبیعی کم می‌شود و در مناطق سردسیر با تشکیل خوشه‌ی زمستانی (در ایران مرکزی و غربی معمولاً از نیمه‌ی دوم آبان) متوقف می‌شود. در شمال کشور ممکن است ملکه در زمستان هم تخم‌ریزی کند. اگر پیش از سرد شدن هوا و با وجود ذخیره‌ی غذایی کافی هیچ تخم و لارویی در کندو دیده نمی‌شود، وضعیت ملکه را بررسی کنید؛ ممکن است کلنی بی‌ملکه باشد یا ملکه پیر شده باشد.
تغذیه‌ی زنبور عسل در پاییز چگونه باید باشد؟
تغذیه‌ی زمستانی باید حداکثر تا پایان مهر تمام شود تا زنبورها پیش از سرما فرصت ذخیره و سرپوش‌گذاری آن را داشته باشند. پس از آن کندو را فقط یک بار و به سرعت باز کنید، ذخیره‌ی غذایی را بررسی و در شناسنامه‌ی کندو ثبت کنید و از مهر تا فروردین هر ۱۵ روز یک بار کندوها را وزن کنید.
چطور جمعیت کندو را برای زمستان قوی نگه داریم؟
کلید عبور از زمستان، داشتن جمعیت سالم و حداکثری در پاییز است: ذخیره‌ی غذایی کافی، کنترل کنه، تنگ کردن کندوی جمعیت‌های ضعیف، کوچک کردن دریچه‌ی پرواز در برابر غارت و محافظت از کندو در برابر سرما و کوران. زنبور عسل سرمای شدید را تحمل میکند، اما جریان هوا میتواند کلنی را تلف کند.
مطالب مرتبط: زنبورداری در بهار، زنبورداری در تابستان و دانستنی‌های زندگی زنبور عسل.
(برگرفته از کتاب زنبور عسل و پرورش آن نوشته دکتر شهرستانی)
۲ دیدگاه
نکات بصورت خلاصه و مفید گفته شده بود ، ممنونم.
یه سوال داشتم، آیا قنداق کردن کندو برای اواخر پاییز و زمستان لازمه؟
چون تو منطقه ما یه سری از زنبوردارن این کارو انجام میدن.
سلام و درود
ممنونم از دیدگاهتون.
در پاسخ به سوالتون بطور مختصر عرض کنم که ، اگه برای کندو قبل از شروع فصل سرما جمعیت سازی ، عسل به اندازه کافی ، پیشگیری از بیماری ها و مبارزه با کنه انجام شده باشه ، خودش در مقابل سرما از خودش محافظت میکنه و نیازی به قنداق کردن نداره.